Đặc điểm của dự án và quản lý dự án xây dụng

Kiến thức xây dựng

1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại dự án xây dựng
a. Khái niệm dự án xây dựng
Mục 17, điều 3, Luật Xây dựng năm 2003 định nghĩa: Dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định.
Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế.
Công trình xây dựng bao gồm công trình xây dựng công cộng, nhà ở, công trình công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi, năng lượng và các công trình khác.
b. Đặc điểm của dụ án xây dựng
Các đặc trưng cơ bản của dự án xây dựng là:
Dự án xây dựng có mục đích cuối cùng là công trình xây dựng hoàn thành đảm bảo các mục tiêu đã đặt ra về thời gian, chi phí, chất lượng, an toàn, vệ sinh và bảo vệ môi trường… Sản phẩm (công trình) của dự án xây dựng mang tính đơn chiếc, độc đáo và không phải là sản phẩm của một quá trình sản xuất liên tục, hàng loạt.
Dự án xây dựng có chu kỳ riêng (vòng đời) trải qua các giai đoạn hình thành và phát triển, có thời gian tồn tại hữu hạn, nghĩa là có thời điểm bắt đầu khi xuất hiện ý tưởng về xây dựng công trình dự án và kết thúc khi công trình xây dựng hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng, hoặc (hiểu theo nghĩa rộng của từ quản lý dự án”>quản lý dự án), khi công trình dự án hết niên hạn khai thác và chấm dứt tồn tại (hình 1.3).
Dự án xây dựng có sự tham gia của nhiều chủ thể, đó là chủ đầu tư/chủ công trình, đơn vị thiết kế, đơn vị thi công, đơn vị giám sát, nhà cung ứng… Các chủ thể này lại có lợi ích khác nhau, quan hệ giữa họ thường mang tính đối tác. Môi trường làm việc của dự án xây dựng mang tính đa phương và dễ xảy ra xung đột quyền lợi giữa các chủ thể.
Dự án xây dựng luôn bị hạn chế bởi các nguồn lực là tiền vốn, nhân lực, công nghệ, kỹ thuật, vật tư thiết bị… kể cả thời gian, ở góc độ là thời hạn cho phép.
Dự án xây dựng thường yêu cầu một lượng vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài và vì vậy có tính bất định và rủi ro cao.

 Đặc điểm của dự án và quản lý dự án xây dụng 1

2. Phân loại dự án xây dựng
Theo Nghị định số 112/NĐ-CP ngày 29 tháng 9 năm 2006 của Chính phủ, các dự án đầu tư xây dựng công trình được chia thành các nhóm là nhóm các dự án quan trọng quốc giá, các nhóm A, B và c. Tiêu chí chủ yếu để phân chia dự án xây dựng thành các nhóm là:
– Tính chất, lĩnh vực phục vụ của dự án (quốc phòng, an ninh, thủy lợi, giao thông, y tế, văn hóa, giáo dục…).
– Tổng mức đầu tư.
Ngoài ra, người ta có thể phân loại dự án xây dựng theo các tiêu chí khác liên quan đến nguồn vốn đầu tư, diện tích chiếm đất, thời gian xây dựng công trình dự án, mức độ phức tạp về thiết kế và thi công…
Việc phân loại dự án có ảnh hưởng quyết định đến nhiều vấn đề trong quản lý dự án, đó là:
– Phân cấp quản lý, xác định chủ đầu tư, phê duyệt, cấp phép xây dựng.
– Trình tự thực hiện các hoạt động xây dựng (trình tự lập dự án, trình tự thiết kế, trình tự lựa chọn nhà thầu);
– Hình thức quản lý dự án.
– Thời hạn bảo hành công trình.
– Bảo hiểm công trình xây dựng…